12 luật kinh tế mới từ 2026: Thuế, đầu tư, thương mại điện tử sẽ thay đổi ra sao?

Ngày 06/01/2026, Nhà nước chính thức công bố 12 luật liên quan đến lĩnh vực kinh tế vừa được Quốc hội thông qua. Đây là đợt điều chỉnh lớn, tác động trực tiếp đến thuế, đầu tư, thương mại điện tử, quản lý nợ công và nhiều hoạt động sản xuất – kinh doanh. Phần lớn các luật sẽ có hiệu lực trong năm 2026, đặt nền tảng cho giai đoạn điều hành kinh tế theo hướng minh bạch hơn, số hóa mạnh hơn và giảm bớt các rào cản không cần thiết.

Danh sách 12 luật kinh tế mới

1. Luật Thuế thu nhập cá nhân
   – Gồm 4 chương, 29 điều, có hiệu lực từ 01/07/2026.
   – Điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh cho người nộp thuế và người phụ thuộc; nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ, cá nhân kinh doanh từ 200 triệu đồng lên 500 triệu đồng/năm; bổ sung phương pháp tính thuế theo thu nhập (doanh thu – chi phí).
2. Luật Quản lý thuế (sửa đổi)
   – Có hiệu lực từ 01/07/2026.
   – Quy định phân nhóm người nộp thuế, phương thức quản lý thuế hiện đại hơn và chuyển dần sang quản lý theo dữ liệu điện tử.
3. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng
   – Có hiệu lực từ 01/01/2026.
   – Hoàn thiện chính sách VAT đối với nông sản, thức ăn chăn nuôi và điều kiện hoàn thuế nhằm tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp.
4. Luật Tiết kiệm, chống lãng phí
   – Có hiệu lực từ 01/07/2026.
   – Xây dựng khuôn khổ tổng thể nhằm tăng cường tiết kiệm và chống lãng phí trong cả khu vực công và tư; định hướng phát triển văn hóa tiết kiệm trong xã hội.
5. Luật Quy hoạch
   – Gồm 6 chương và 58 điều.
   – Hoàn thiện hệ thống quy hoạch quốc gia và địa phương; tăng cường phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục lập và phê duyệt quy hoạch.
6. Luật Đầu tư
   – Có hiệu lực từ 01/03/2026.
   – Cập nhật phạm vi ngành nghề đầu tư kinh doanh; bổ sung quy định cấm kinh doanh thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng; giảm điều kiện đầu tư kinh doanh không cần thiết.
7. Luật Dự trữ quốc gia
   – Có hiệu lực từ 01/07/2026; các quy định về dự trữ chiến lược có hiệu lực từ 01/01/2027.
   – Mở rộng mục tiêu dự trữ để đảm bảo an sinh, phục vụ phát triển kinh tế – xã hội và điều tiết thị trường.
8. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý nợ công
   – Có hiệu lực từ 01/01/2026.
   – Điều chỉnh quyền hạn của Chính phủ, Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan trong quản lý nợ công; tăng minh bạch và kiểm soát rủi ro nợ.
9. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thống kê
   – Có hiệu lực từ 01/01/2026.
   – Tăng cường chất lượng số liệu thống kê, đảm bảo thông tin chính xác, kịp thời phục vụ hoạch định chính sách.
10. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giá
    – Có hiệu lực từ 01/01/2026.
    – Điều chỉnh cơ chế xác định giá hàng hóa – dịch vụ; tăng tính linh hoạt trong bình ổn và quản lý giá theo cơ chế thị trường.
11. Luật Thương mại điện tử
    – Có hiệu lực từ 01/07/2026.
    – Bổ sung quy định về livestream bán hàng, affiliate marketing; tăng trách nhiệm của nền tảng trong xác minh danh tính người bán và xử lý khiếu nại.
12. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm
    – Có hiệu lực từ 01/01/2026.
    – Đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, tạo môi trường minh bạch và thông thoáng cho lĩnh vực bảo hiểm.

???? Điểm mới nổi bật của các luật

✔️ Giảm gánh nặng thuế cho cá nhân và hộ kinh doanh với ngưỡng miễn thuế cao hơn và phương pháp tính thuế linh hoạt.
✔️ Hiện đại hóa quản lý thuế thông qua dữ liệu điện tử và phân nhóm người nộp thuế.
✔️ Tháo gỡ vướng mắc về hoàn thuế, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp.
✔️ Hoàn thiện hành lang pháp lý cho thương mại điện tử và kinh doanh trên nền tảng số.
✔️ Mở rộng vai trò của dự trữ quốc gia trong bảo đảm an sinh và điều tiết thị trường.

Ý nghĩa đối với doanh nghiệp và người dân

Đợt sửa đổi, ban hành luật lần này có thể xem là bước “tái cấu trúc” đáng kể trong hệ thống pháp luật kinh tế. Không chỉ điều chỉnh từng chính sách riêng lẻ, các luật mới cho thấy định hướng chung: khuyến khích kinh doanh hợp pháp, giảm thủ tục không cần thiết, đồng thời nâng chuẩn minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Với doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực tư nhân và kinh doanh số, đây là giai đoạn cần chủ động cập nhật quy định mới để điều chỉnh mô hình hoạt động cho phù hợp. Với người dân và hộ kinh doanh, những thay đổi về thuế và quản lý điện tử sẽ tác động trực tiếp đến nghĩa vụ và quyền lợi trong thời gian tới.